حفظ جایگاه بانکداری اسلامی ایران در گرو بازنگری برخی رویه‌ها

نوشته شده در تاریخ : 1394/05/29 - 09:21:53

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و وقوع تحولات اساسی در سطح جامعه و  بانکها و نهادهای پولی و مالی‌ نیز دستخوش تغییرات بنیادین شدند و تصویب قانون عملیات بانکداری بدون ربا در سال 62  گامی ارزشمندی در جهت سازگاری فعالیت این موسسات با تعالیم اسلام بود.
گذشت بیش از سه دهه از این رخداد و آغاز فعالیت بانکهای خصوصی و موسسات مالی و اعتباری در کشور ضرورت بازبینی این قانون را ضروری ساخته است لذا مجتمع فرهنگی الزهرای بانک مرکزی روز سه شنبه 27/5/94 میزبان چهارمین نشست از سلسله همایش‌های نقد و بررسی قوانین و مقررات  نظام بانکداری ایران با رویکرد اسلامی بود و اندیشمندان این حوزه  به تبیین دیدگاه های خود پرداختند.

 37 درصد دارایی های بانک های اسلامی به ایران تعلق دارد
کل دارایی ایران در 30 سال گذشته از 518 میلیارد دلار گذشت و در حال حاضر 37 درصد دارایی های بانک های اسلامی به ایران تعلق دارد.
به گزارش روابط عمومی بانک مرکزی، مهدی رضوی رییس موسسه عالی آموزش بانکداری ایران ضمن بیان مطلب فوق گفت: باید بر ساز و کار بانکداری خودمان مسلط باشیم سپس سازوکار موسسات بین المللی را به خوبی شناسایی کنیم.
مهدی رضوی با بیان اینکه در ایران 14نوع عقد مختلف وجود دارد، گفت: بعضی از این عقود در میان کشورهای مختلف مشترک هستند ولی بعضی از کشورها نیز ابداعات خودشان را دارند به عنوان مثال ایران عقود استصناع، مرابحه و خريد دين را ارائه کرده است ولی در سایرکشورها از آنها استفاده نمی شود.
رییس موسسه عالی آموزش بانکداری ایران با بیان اینکه بانکداری اسلامی در کانون توجه اکثر کشورهای جهان اعم از  اسلامی و غیر اسلامی قرار دارد، گفت:ایده تاسیس موسسه حسابداری سازمان های اسلامی را در سال  1991 ایران ارائه کرد ولی این موسسه در مالزی پا گرفت .
وی با بیان اینکه کشورهای غیر اسلامی مانند آمریکا، آلمان ، فرانسه، چین، ژاپن و... نیز به استفاده از خدمات مالی اسلامی روی آورده اند، اظهار داشت: بانک سیتی‌گروپ با در اختیار داشتن ۱۶٫۰۰۰ شعبه در ۱۴۰ کشور جهان، درحال ارائه خدمات مالی و بانکداری بدون ربا می‌باشد. شمار کارکنان این گروه، بیش از ۲۶۰ هزار نفر برآورد شده است و به بیش از ۲۰۰ میلیون مشتری در سرتاسر جهان خدمات عرضه می‌ کند.
رضوی افزود: در حال حاضر بانک اچ‌اس‌بی‌سی دارای ۷٫۲۰۰ شعبه در ۸۵ کشور جهان می‌باشد و در سال ۲۰۱۲ با داشتن ۲٫۶۹۳ تریلیون دلار و بر پایه شاخص میزان دارایی‌ها، به‌عنوان بزرگترین بانک جهان شناخته شد.
وی سیاست پولی را افزایش و کاهش نرخ بهره و تاثیر آن بر متغیر های کلان پولی تعریف و اظهار کرد: در ایران بر اساس قانون و به استناد تعریف فوق، سیاست پولی وجود ندارد بلکه ابزار پولی داریم و این امر، بانکداری اسلامی را از انواع رایج بانکداری متمایز می سازد.

ضرورت بازنگری در برخی رویه ها 
حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمدحسین بحرینی نماینده مجلس شورای اسلامی و  عضو شورای فقهی بانک مرکزی با بیان اینکه مجموعه قوانین و مقررات بانکی کشور نیاز به بازنگری دارد، اظهار داشت: در سال های گذشته کارهای بسیار ارزشمندی صورت گرفته و برخی رویه ها نیاز به بازنگری دارد و مجموع تصمیم گیران در مورد این موضوع ،اتفاق نظر دارند.
وی با بیان اینکه مجلس شورای اسلامی پیرو مطالبات رهبری در زمینه تهیه و تدوین پیش نویس طرح قانون بانکداری بدون ربا پیشقدم  شد، افزود: با تصویب قانون بانکداری بدون ربا در سال 1362 مبنای عملیات بانکی در کشور تغییر کرد . رفع خلاء های پیش آمده مستلزم ایجاد نهادها و سامانه های عملیاتی جدیدی بود تا نظام بانکی قادر به انجام و اجرای عقود جدید باشد.
وی با بیان اینکه خلاء نهادها و سازمان های عملیاتی سبب شد صورت اسلامی عقود در عملیات بانکی حفظ شود، افزود: در عقود مشارکتی دچار پدیده «صوری شدن عقود» شدیم و این موضوع، ناکارآمدی شبکه بانکی در نظام اقتصادی کشور را در پی داشت .
بحرینی  ضمن تاکید بر ضرورت تسریع در تقدیم لایحه طرح تحول بانکی به مجلس عنوان کرد: مجلس برای تصویب این طرح به نهادهای تخصصی و سامانه های عملیاتی مناسب برای اجرایی کردن الزامات قانون بانکداری بدون ربا توجه جدی خواهد کرد.